Afkortingen en begrippen voor zzp’ers, uitgelegd

Als zzp’er kom je een lawine aan afkortingen tegen: btw, KOR, DBA, KIA, FOR. Hier staan ze allemaal op een rij, in begrijpelijke taal.

± 9 min lezen

ZZP— zelfstandige zonder personeel

Een ondernemer die zonder personeel voor eigen rekening en risico werkt. "Zzp" is geen juridische rechtsvorm; de meeste zzp’ers hebben een eenmanszaak.

EMZ— eenmanszaak

De meest gekozen rechtsvorm voor zzp’ers. Je bent met je privévermogen aansprakelijk voor schulden van je onderneming. Lees meer

VOF— vennootschap onder firma

Een samenwerking van twee of meer ondernemers onder één naam, waarbij elke vennoot hoofdelijk aansprakelijk is.

BV— besloten vennootschap

Een rechtsvorm met rechtspersoonlijkheid: de onderneming is juridisch losgekoppeld van jou privé. Vaak interessant vanaf een hogere winst.

KvK— Kamer van Koophandel

De organisatie waar je je onderneming inschrijft in het Handelsregister. Inschrijven doe je op kvk.nl, meestal met een afspraak op een KvK-kantoor.

KvK-nummer

Het unieke nummer waaronder je bij de KvK staat ingeschreven. Het hoort op je facturen en website te staan. Lees meer

NAW— naam, adres, woonplaats

De basisgegevens van een persoon of bedrijf. NAW-gegevens van je klant horen op de factuur.

btw— belasting over de toegevoegde waarde

De omzetbelasting die je over je verkopen rekent en afdraagt. De tarieven zijn 21%, 9%, 0% en de verleggingsregeling. Lees meer

btw-id— btw-identificatienummer

Het btw-nummer dat je naar buiten gebruikt: op je facturen en website. Het is niet aan je BSN gekoppeld. Lees meer

OB-nummer— omzetbelastingnummer

Het btw-nummer dat je alleen voor de Belastingdienst gebruikt, bijvoorbeeld bij je aangifte. Dit nummer is van je BSN afgeleid en houd je privé. Lees meer

voorbelasting

De btw op je zakelijke inkopen en kosten die je terugvraagt via je btw-aangifte (rubriek 5b). Lees meer

KOR— kleineondernemersregeling

Een btw-vrijstelling voor ondernemers met een omzet tot € 20.000 per jaar. Je rekent dan geen btw en doet geen aangifte, maar mag de voorbelasting ook niet aftrekken. Lees meer

verleggingsregeling

Een regeling waarbij jij geen btw rekent, maar je afnemer die zelf aangeeft ("btw verlegd"). Speelt onder andere in de bouw en bij EU-diensten. Lees meer

OSS— One Stop Shop

Een regeling om btw over verkopen aan particulieren in andere EU-landen via één aangifte af te dragen, vanaf een EU-drempel van € 10.000 per jaar. Lees meer

ICP— intracommunautaire prestaties

EU-leveringen en verlegde diensten aan ondernemers. Je meldt ze in de ICP-opgaaf, naast je btw-aangifte. Lees meer

VIES— VAT Information Exchange System

Het gratis EU-systeem om een buitenlands btw-nummer te controleren voordat je de btw verlegt. Te vinden op de website van de Europese Commissie: ec.europa.eu/taxation_customs/vies. Lees meer

suppletie

Een correctie van een eerder ingediende btw-aangifte. Boven een verschil van € 1.000 dien je een aparte suppletie in via Mijn Belastingdienst Zakelijk. Lees meer

nihilaangifte

Een btw-aangifte waarin je overal nul invult omdat je geen btw verschuldigd bent. Ook zonder omzet ben je verplicht aangifte te doen. Lees meer

margeregeling

Een regeling voor handel in gebruikte goederen waarbij je btw rekent over je winstmarge in plaats van de hele verkoopprijs. Lees meer

IB— inkomstenbelasting

De belasting die je over je winst betaalt via je aangifte inkomstenbelasting. Voor zzp’ers loopt je ondernemingswinst via box 1.

box 1

Het deel van de inkomstenbelasting voor inkomen uit werk en woning. Je winst als zzp’er valt hier in.

box 3

Het deel van de inkomstenbelasting voor inkomen uit sparen en beleggen (vermogen).

zelfstandigenaftrek

Een vast bedrag dat je van je winst mag aftrekken als je aan het urencriterium voldoet. Het bedrag wordt de komende jaren afgebouwd. Lees meer

startersaftrek

Een extra aftrek boven op de zelfstandigenaftrek, in maximaal drie van je eerste vijf jaar als ondernemer. Lees meer

urencriterium

De eis van minimaal 1.225 uur per jaar aan je onderneming om recht te hebben op de ondernemersaftrek. Je toont het aan met een urenregistratie. Lees meer

MKB-winstvrijstelling

Een vrijstelling van een vast percentage van je winst (na de ondernemersaftrek), die je belastbare winst verlaagt.

KIA— kleinschaligheidsinvesteringsaftrek

Een extra aftrek als je in een jaar boven een drempelbedrag investeert in bedrijfsmiddelen. Lees meer

EIA / MIA— energie- en milieu-investeringsaftrek

Extra aftrekposten voor investeringen in energiezuinige (EIA) of milieuvriendelijke (MIA) bedrijfsmiddelen die op een officiële lijst staan.

FOR— fiscale oudedagsreserve

Een oude regeling om belasting over een deel van je winst uit te stellen voor je pensioen. Sinds 2023 kun je niet meer opbouwen; bestaande reserves worden afgewikkeld.

voorlopige aanslag

Een inschatting van je belasting die je gedurende het jaar in termijnen betaalt of terugkrijgt. Je vraagt ’m aan of wijzigt ’m via Mijn Belastingdienst.

afschrijven

De kosten van een duurder bedrijfsmiddel over meerdere jaren spreiden in plaats van in één keer aftrekken. Lees meer

DBA— Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties

De wet die regelt hoe wordt beoordeeld of een werkrelatie een dienstverband is of echt zelfstandig. Sinds 2025 wordt er weer op gehandhaafd. Lees meer

schijnzelfstandigheid

De situatie waarin iemand op papier zzp’er is, maar in de praktijk eigenlijk een werknemer. De Belastingdienst kijkt naar de feitelijke werkrelatie. Lees meer

modelovereenkomst

Een contract bedoeld om aan te tonen dat een werkrelatie buiten dienstverband valt. De Belastingdienst beoordeelt sinds 2025/2026 geen nieuwe modelovereenkomsten meer. Lees meer

VAR— Verklaring Arbeidsrelatie

De oude, vrijwarende verklaring die in 2016 is vervangen door de Wet DBA. Bestaat niet meer. Lees meer

BAZ— Wet Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen

De wet die een verplichte AOV voor zelfstandigen moet invoeren, naar verwachting rond 2030. Lees meer

AOV— arbeidsongeschiktheidsverzekering

Een verzekering die je inkomen (deels) vervangt als je door ziekte of een ongeval niet meer kunt werken. Nu nog vrijwillig. Lees meer

creditnota

Een negatieve factuur waarmee je een eerdere factuur geheel of gedeeltelijk terugdraait. Lees meer

proforma factuur

Een vooraankondiging die op een factuur lijkt maar er geen is: er is geen btw mee verschuldigd. Lees meer

WIK— Wet Incassokosten

De wet die regelt hoeveel incassokosten je mag rekenen bij te late betaling, met een minimum van € 40. Lees meer

wettelijke handelsrente

De rente die je een zakelijke klant mag rekenen bij te late betaling. Die ligt hoger dan de gewone wettelijke rente en wordt elk halfjaar vastgesteld. Lees meer

iDEAL

De Nederlandse online betaalmethode. Met een iDEAL-betaallink op je factuur betaalt je klant in één tik. Lees meer

IBAN— International Bank Account Number

Je internationale rekeningnummer. Het hoort op je factuur, zodat je klant kan betalen.

SEPA— Single Euro Payments Area

De Europese standaard voor betalingen in euro, waaronder incasso’s en overboekingen tussen EU-landen.

Peppol

Het internationale netwerk om e-facturen (gestructureerde, machineleesbare facturen) veilig uit te wisselen. Lees meer

e-factuur

Een factuur in een gestructureerd, machineleesbaar formaat, niet zomaar een pdf. Verplicht bij leveren aan de Rijksoverheid. Lees meer

bewaarplicht

De verplichting om je administratie zeven jaar te bewaren (tien jaar voor onroerend goed). Lees meer

grootboek

Het overzicht waarin al je financiële boekingen per categorie (grootboekrekening) bij elkaar staan. Lees meer

W&V— winst-en-verliesrekening

Een overzicht van je opbrengsten en kosten over een periode, dat onderaan je winst of verlies toont.