De Wet DBA en de handhaving in 2026
De Wet DBA bepaalt hoe je werkrelatie wordt beoordeeld. Sinds 2025 wordt er weer gehandhaafd. Zo staat het er in 2026 voor.
± 6 min lezen
Kort antwoord
De Wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties) regelt sinds 2016 hoe wordt beoordeeld of een werkrelatie een dienstverband is of echt zelfstandig. De wet zelf is niet nieuw, maar de handhaving wel: sinds 1 januari 2025 controleert de Belastingdienst weer actief op schijnzelfstandigheid, en in 2026 is dat geïntensiveerd. Naheffingen zijn mogelijk; verzuimboetes blijven in 2026 nog terughoudend, maar bij opzet kan een vergrijpboete volgen.
Wat de Wet DBA regelt
De Wet DBA verving in 2016 de oude VAR-verklaring. Sindsdien is er geen vrijwarend papiertje meer: opdrachtgever en zzp’er zijn samen verantwoordelijk om te zorgen dat er geen verkapt dienstverband is. De wet geeft het kader, de beoordeling gebeurt op basis van de feitelijke werkrelatie.
De handhaving sinds 2025
Jarenlang gold er een handhavingsmoratorium: de Belastingdienst controleerde nauwelijks. Dat is voorbij. Sinds 1 januari 2025 wordt er weer actief gehandhaafd, en in 2026 gerichter en strenger.
Concreet: bij een vastgestelde schijnzelfstandigheid kan de Belastingdienst loonheffingen naheffen over de samenwerkingsperiode. Verzuimboetes worden in 2026 nog terughoudend opgelegd, maar bij opzet of grove schuld kan een vergrijpboete volgen, die hoog kan oplopen.
Wat je nu kunt doen
Zorg dat je werkrelaties echt zelfstandig zijn: werk voor meerdere opdrachtgevers, bepaal je eigen werkwijze, en loop echt ondernemersrisico. Twijfel je over een specifieke opdracht, beoordeel die dan aan de hand van de criteria, of laat je adviseren.
Dit is algemene uitleg, geen juridisch advies. De regelgeving verandert; controleer de actuele stand bij de Belastingdienst.
Veelgestelde vragen
Nee. De VAR is in 2016 vervangen door de Wet DBA. Er is geen vrijwarende verklaring meer; de beoordeling gebeurt op basis van hoe je feitelijk samenwerkt.
Naheffingen zijn mogelijk. Verzuimboetes worden in 2026 nog terughoudend opgelegd, maar bij opzet of grove schuld kan een vergrijpboete volgen.