De verplichte AOV (Wet BAZ): wat betekent het voor zzp’ers?
Er komt een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen. Hier lees je wat de Wet BAZ is en wanneer die speelt.
± 7 min lezen
Kort antwoord
De Wet BAZ (Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen) moet een verplichte AOV invoeren voor zzp’ers. Het is nog geen wet: in september 2025 is het wetsvoorstel voor advies naar de Raad van State gegaan, daarna volgt behandeling in de Tweede en Eerste Kamer. Rijksoverheid meldt zelf dat het daarna nog ten minste enkele jaren duurt voordat de verzekering beschikbaar is; er is dus geen vastgestelde invoeringsdatum. Zoals het voorstel er nu ligt betaal je 5,4% van je inkomen aan brutopremie, met een maximum van € 171 per maand. De uitkering wordt 70% van het inkomen dat je verdiende voordat je arbeidsongeschikt werd, tot maximaal het minimumloon, en gaat pas in na een wachttijd van twee jaar. Rijksoverheid tekent er uitdrukkelijk bij aan dat percentage en bedrag nog kunnen veranderen. Ga er dus niet van uit dat dit de eindstand is.
De stand van zaken
Het wetsvoorstel is in september 2025 voor advies aangeboden aan de Raad van State. Daarna gaat het naar de Tweede Kamer en vervolgens naar de Eerste Kamer. Er is nog niets aangenomen.
Over het moment van invoering doet Rijksoverheid geen harde toezegging. De formulering is dat het na de parlementaire behandeling nog ten minste enkele jaren duurt voordat de verzekering beschikbaar is. Je komt online veel stelligere jaartallen tegen, maar die staan niet in de officiële toelichting.
De genoemde premie en uitkering zijn de cijfers uit het voorstel zoals het er nu ligt. Rijksoverheid vermeldt er expliciet bij dat het percentage en het bedrag nog kunnen veranderen.
- Premie in het voorstel: 5,4% van je inkomen
- Maximumpremie: € 171 per maand
- Uitkering: 70% van je inkomen vóór arbeidsongeschiktheid, tot maximaal het minimumloon
- Wachttijd: twee jaar voordat de uitkering ingaat
- Status: wetsvoorstel, sinds september 2025 bij de Raad van State
- Invoering: geen vastgestelde datum
- Uitvoering: via UWV, als collectieve basisverzekering
Waarom er een verplichte AOV komt
Zzp’ers hebben nu geen verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering. Als je langdurig ziek wordt of een arbeidsongeval overkomt, valt je inkomen weg, terwijl werknemers in loondienst recht hebben op doorbetaling en daarna mogelijk een WIA-uitkering. Dat verschil in bescherming is al jaren een punt van discussie.
Een groot deel van de zelfstandigen heeft geen of onvoldoende AOV. Particuliere AOV’s zijn soms duur of moeilijk verkrijgbaar, zeker voor mensen met een medische voorgeschiedenis. Het gevolg is dat een substantieel deel van de zzp’ers bij langdurige arbeidsongeschiktheid afhankelijk wordt van bijstand.
De verplichte AOV via de Wet BAZ moet dit oplossen: een basisverzekering voor alle zelfstandigen, collectief georganiseerd via UWV, met een betaalbare premie. Het idee is dat collectiviteit de kosten drukt en uitsluitingen op medische gronden worden beperkt.
Wat de Wet BAZ inhoudt
De Wet BAZ (Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen) verplicht zzp’ers om zich te verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid. De basisverzekering wordt uitgevoerd door UWV. Er is ook de mogelijkheid om je via een private verzekeraar te verzekeren, mits de dekking minimaal gelijkwaardig is aan de basisverzekering.
De uitkering bij de basisverzekering is gekoppeld aan een percentage van het minimumloon. Wil je meer dekking (dichter bij je werkelijke inkomen) dan moet je een aanvullende private verzekering afsluiten bovenop de basisverzekering.
De exacte premie, uitkeringshoogte, wachttijd en vrijstellingsmogelijkheden zijn in 2026 nog niet definitief vastgesteld. Controleer de actuele stand op rijksoverheid.nl of via het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Wanneer gaat de wet in?
De Wet BAZ is meerdere keren uitgesteld. Oorspronkelijk was invoering gepland rond 2027. Die datum is losgelaten en er is geen nieuwe datum voor in de plaats gekomen: de officiële formulering is dat het na de parlementaire behandeling nog ten minste enkele jaren duurt.
De vertraging heeft meerdere oorzaken: politieke besluitvorming, uitvoerbaarheid bij UWV en de wens om de regeling goed te doordenken. Het politieke draagvlak is aanwezig, maar de uitwerking kost tijd.
Het uitstellen van de wet betekent niet dat je er nu niets mee hoeft te doen. Juist nu (voordat de verplichting er is) is het verstandig om je te oriënteren op je eigen risico en te bekijken of een vrijwillige verzekering of een alternatief je situatie verbetert.
Opties die er nu al zijn
De meest directe optie is een particuliere AOV afsluiten. Die verzekert je inkomen als je langdurig arbeidsongeschikt raakt. De premie hangt af van je leeftijd, beroep, gewenste uitkeringshoogte en wachttijd. AOV’s kunnen duur zijn, maar ze zijn ook de meest volledige dekking. Vraag offertes op bij meerdere verzekeraars of werk via een onafhankelijk adviseur.
Een broodfonds is een alternatief: een groep zelfstandigen die samen een financieel netwerk vormen. Bij ziekte ontvang je een uitkering vanuit het fonds, betaald door de leden. Broodfondsen zijn vriendelijker qua kosten en toegankelijker bij medische voorgeschiedenis, maar de dekking is beperkter dan een volledige AOV.
Een derde optie is de spaarvariant: je reserveert zelf een buffer voor ziekte. Dat werkt alleen als de buffer groot genoeg is voor een langdurige periode van arbeidsongeschiktheid. Bij ernstige of langdurige ziekte schieten eigen besparingen vaak tekort.
- Particuliere AOV: volledige dekking, premie afhankelijk van leeftijd/beroep/hoogte
- Broodfonds: collectief netwerk van zzp’ers, goedkoper maar beperktere dekking
- Spaarvariant: buffer zelf opbouwen, werkt alleen bij voldoende reserves
- Vrijstelling via private verzekering mogelijk als wet ingaat, oriënteer je tijdig
Waar je op moet letten
Een veelgemaakte fout is wachten tot de Wet BAZ er is voordat je iets regelt. Intussen loop je onverzekerd risico. Ziekte of een arbeidsongeval kan vandaag al gebeuren, de wet verandert dat risico niet.
Een andere fout is denken dat de verplichte AOV straks voldoende dekking biedt. De basisverzekering is gekoppeld aan een percentage van het minimumloon. Als je inkomen als zzp’er hoger ligt, dekt de basisverzekering niet je werkelijke inkomensverlies. Een aanvullende verzekering kan dan nodig zijn.
Tot slot vergeten sommige zzp’ers dat AOV-premies aftrekbaar zijn als bedrijfskosten. Dat verlaagt de netto kosten. Vraag je boekhouder hoe je dat verwerkt in je aangifte.
- Wacht niet op de Wet BAZ, het risico is er nu al
- Basisverzekering dekt minimumniveau; check of dat genoeg is voor jou
- AOV-premies zijn aftrekbaar als bedrijfskosten
- Oriënteer je op opties via een onafhankelijk verzekeringsadviseur
Hoe Factabel helpt
Factabel helpt je je bedrijfskosten overzichtelijk bij te houden, inclusief verzekeringskosten zoals AOV-premies. Zo zie je direct wat je aan bescherming uitgeeft en hoe dat past in je totale financiële plaatje als zzp’er.
Een goede boekhouding helpt ook bij het doen van aangifte inkomstenbelasting, waarbij je AOV-premies als kostenpost kunt opvoeren. Factabel geeft je het omzetoverzicht dat je accountant nodig heeft.
- Wet BAZ(Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen)
- Voorgestelde wet die zzp’ers verplicht een basisverzekering te hebben tegen arbeidsongeschiktheid. Nog niet aangenomen en zonder vastgestelde invoeringsdatum.
- AOV(arbeidsongeschiktheidsverzekering)
- Verzekering die een uitkering geeft als je door ziekte of een ongeluk niet meer kunt werken. Nu vrijwillig voor zzp’ers; straks verplicht via Wet BAZ.
- WIA(Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen)
- Werknemers in loondienst kunnen na twee jaar ziekte een WIA-uitkering aanvragen. Zzp’ers vallen hier niet onder.
- Broodfonds
- Collectief netwerk van zelfstandigen dat een beperkte uitkering biedt bij ziekte, gefinancierd door de leden. Alternatief voor een volledige particuliere AOV.
Veelgestelde vragen
Nee. De Wet BAZ is een wetsvoorstel dat in september 2025 voor advies naar de Raad van State ging en daarna nog door beide Kamers moet. Rijksoverheid meldt dat het daarna nog ten minste enkele jaren duurt voordat de verzekering beschikbaar is. Een vastgestelde invoeringsdatum is er niet.
Ja. Je loopt nu al risico bij ziekte of arbeidsongeschiktheid. Het is verstandig je te oriënteren op een vrijwillige AOV, broodfonds of eigen buffer, los van wanneer de wet wordt ingevoerd.
In het voorstel is dat 70% van het inkomen dat je verdiende voordat je arbeidsongeschikt werd, tot maximaal het minimumloon. Rijksoverheid vermeldt erbij dat de bedragen nog kunnen veranderen.
Het voorstel biedt de mogelijkheid om via een private verzekeraar te gaan als je gelijkwaardige dekking kunt aantonen. De exacte vrijstellingsvoorwaarden zijn nog niet definitief.
Ja. AOV-premies die je als zzp’er betaalt, zijn in principe aftrekbaar als bedrijfskosten of als premie lijfrente. De exacte verwerking hangt af van de constructie. Vraag je accountant hoe je dit correct administreert.
Een AOV is een verzekering bij een verzekeraar met een vaste premie en polis. Een broodfonds is een collectief van zelfstandigen die elkaar steunen. Het broodfonds is doorgaans goedkoper maar heeft een lagere maximale uitkering en een tijdslimiet.
Bronnen
- Rijksoverheid: verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen
- KVK: de verplichte AOV voor ondernemers
Bronnen voor het laatst nagelopen op 4 september 2026. Wetgeving verandert; controleer bij twijfel de bron.