Mag je zzp’er zijn naast je loondienst en waar moet je op letten?

In principe staat niets je in de weg om als werknemer ook als zzp’er actief te zijn. De wet verbiedt het niet. Maar je arbeidscontract kan dat wel (gedeeltelijk) beperken. Veel arbeidscontracten bevatten een nevenwerkzaamhedenbeding: een clausule die bepaalt dat je geen andere betaalde werkzaamheden mag verrichten zonder toestemming van je werkgever.

Check dus altijd eerst je arbeidscontract. Als er een nevenwerkzaamhedenbeding in staat, vraag je werkgever om schriftelijke toestemming voordat je begint. Doe je dat niet en je werkgever komt erachter, dan kan dat disciplinaire gevolgen hebben — in het ergste geval ontslag.

Naast een nevenwerkzaamhedenbeding kan er ook een concurrentiebeding zijn: een clausule die verbiedt dat je als zzp’er dezelfde soort diensten aanbiedt als je werkgever. Dat is strenger dan een nevenwerkzaamhedenbeding. Zelfs als je activiteiten als zzp’er heel anders zijn, verdient het aanbeveling je contract goed door te lezen of een jurist te raadplegen.

Voor het recht op zelfstandigenaftrek en startersaftrek moet je voldoen aan het urencriterium: je moet minimaal een bepaald aantal uur per jaar in je onderneming werkzaam zijn. Check belastingdienst.nl voor het actuele aantal uren, maar het gaat om een substantieel deel van je werkweek.

Als je ook in loondienst werkt, is dit urencriterium aanzienlijk moeilijker te halen. Stel je werkt vier dagen per week in loondienst en reserveert één dag voor je zzp-activiteiten. Reken dan uit hoeveel uur dat per jaar is. Kom je niet aan het vereiste minimum, dan heb je geen recht op de zelfstandigenaftrek — en dat scheelt een flink bedrag in je belastingaanslag.

Let op: er geldt ook een aanvullende eis. Als je ook in loondienst werkt, moet je meer dan de helft van je totale werktijd (loondienst + zzp) in je onderneming besteden om recht te hebben op de zelfstandigenaftrek. In de praktijk is dit voor mensen met een fulltime baan nauwelijks haalbaar.

Als je zowel loon als zzp-winst hebt, worden die bij elkaar opgeteld als inkomen in box 1. Je valt daarmee sneller in een hogere belastingschijf dan iemand met alleen een laag loon. Dat is een punt om van tevoren in te calculeren.

Je werkgever houdt loonbelasting in op je salaris. Als zzp’er doe je ook btw-aangifte (als je btw-plichtig bent) en aangifte inkomstenbelasting. In je aangifte IB geef je zowel je looninkomen als je zzp-winst op. Betaal je al loonbelasting, dan wordt dat verrekend met je uiteindelijke aanslag inkomstenbelasting.

Als je verwacht dat je zzp-winst aanzienlijk is, kan het slim zijn een voorlopige aanslag aan te vragen bij de Belastingdienst. Zo betaal je gedurende het jaar al belasting in termijnen in plaats van aan het einde van het jaar een grote rekening te krijgen.

Als zzp’er ben je in de meeste gevallen verplicht btw te berekenen op je facturen en af te dragen aan de Belastingdienst. Dat geldt ook als je naast loondienst werkt — je btw-omzet staat los van je salaris.

Als je zzp-omzet (excl. btw) laag is, kan de kleineondernemersregeling (KOR) interessant zijn. Met de KOR ben je vrijgesteld van btw-aangifte en btw-afdracht, maar je mag ook geen btw terugvragen. Check of de KOR past bij jouw situatie op belastingdienst.nl. Zie ook de aparte gids over de KOR.

Houd je administratie bij vanaf dag één. Bewaar alle facturen, bonnen en contracten. Dat hoeft niet ingewikkeld te zijn — een eenvoudige administratietool volstaat voor de meeste zzp’ers naast loondienst.

De meest gemaakte fout is beginnen zonder je arbeidscontract te lezen. Veel zzp’ers die later in de problemen komen met hun werkgever, hadden in hun contract een nevenwerkzaamhedenbeding staan dat ze over het hoofd hadden gezien.

Een andere veelgemaakte fout is ervan uitgaan dat je automatisch recht hebt op zelfstandigenaftrek "omdat je een bedrijf hebt". Zonder het urencriterium heb je als zzp’er naast loondienst doorgaans geen recht op deze aftrekpost. Controleer dit altijd vooraf.

Als je zzp’er bent naast loondienst, wil je zo min mogelijk tijd kwijt zijn aan administratie. Factabel maakt het makkelijk: je stuurt facturen, Factabel houdt je btw bij en je hebt altijd een overzicht van je zzp-inkomsten. Zo houd je je administratie op orde zonder er uren aan te besteden.