Welke btw-tarieven en btw-regelingen zijn er in Nederland?
In Nederland kennen we drie btw-tarieven en een aantal bijzondere regelingen waarmee je als ondernemer te maken kunt krijgen. Of je nu weet welk tarief je moet toepassen, of je meer wilt weten over de kleineondernemersregeling, btw verlegd of de margeregeling — dit overzicht legt alle tarieven en regelingen helder uit, zodat je weet wanneer welk tarief of welke regeling van toepassing is.
± 9 min lezen
Kort antwoord
In Nederland gelden drie btw-tarieven: 21% (algemeen tarief), 9% (verlaagd voor o.a. voeding, boeken en bepaalde diensten) en 0% (bij export en intracommunautaire leveringen). Daarnaast bestaan er bijzondere regelingen: vrijgestelde prestaties (geen btw), btw verlegd (afnemer draagt af), de margeregeling (btw over winstmarge) en de KOR (vrijstelling voor kleine ondernemers).
De drie btw-tarieven: wanneer geldt welk tarief?
Nederland kent drie btw-tarieven. Het algemene tarief van 21% geldt voor de meeste goederen en diensten. Het verlaagde tarief van 9% is van toepassing op een beperkte, wettelijk vastgelegde lijst van goederen en diensten. Het 0%-tarief geldt bij grensoverschrijdende transacties en bij uitvoer buiten de EU.
Als ondernemer ben jij verantwoordelijk voor het correct toepassen van het juiste tarief. Twijfel je? Raadpleeg de Belastingdienst (belastingdienst.nl) of een fiscalist. Een fout tarief toepassen kan leiden tot naheffing en boetes.
- 21% — algemeen tarief: van toepassing op de meeste goederen en diensten die niet in een andere categorie vallen
- 9% — verlaagd tarief: voeding en dranken (niet alcohol), boeken, tijdschriften en kranten (ook digitaal), geneesmiddelen, bepaalde medische hulpmiddelen, schilders- en stukadoorswerk aan woningen ouder dan 2 jaar, kapper- en schoonheidsdiensten, bepaalde vormen van personenvervoer, toegang tot musea/concerten/sport
- 0% — nultarief: uitvoer van goederen naar landen buiten de EU, intracommunautaire leveringen aan ondernemers in andere EU-landen met een geldig btw-nummer, internationale personenvervoerdiensten, zeeschepen en luchtvaartuigen
- Vrijgesteld van btw: geen btw in rekening brengen én geen btw-aftrek op inkopen (zie hieronder)
Vrijgestelde prestaties: wanneer reken je helemaal geen btw?
Sommige diensten en leveringen zijn wettelijk vrijgesteld van btw. Dit betekent dat je geen btw berekent op de factuur én dat je ook de btw op je inkopen niet kunt aftrekken. Vrijstelling is dus anders dan het 0%-tarief: bij 0% mag je wél btw aftrekken op inkopen.
Vrijgestelde prestaties komen voor in een aantal specifieke sectoren. Als je hoofdzakelijk vrijgestelde prestaties verricht, hoef je je vaak niet eens als btw-ondernemer te registreren.
- Zorg: medische diensten door erkende zorgaanbieders (huisarts, specialist, fysiotherapeut)
- Onderwijs: erkend onderwijs door erkende instellingen (niet alle coachings- of trainingsdiensten zijn vrijgesteld)
- Financiële diensten: bankdiensten, verzekeringen, hypotheekbemiddeling
- Verhuur van woonruimte (niet bedrijfsruimte — die is in principe belast, tenzij geopteerd voor vrijstelling)
- Kansspelen (loterijen e.d.)
- Journalisten en schrijvers in bepaalde gevallen (check dit altijd bij de Belastingdienst)
- Let op: vrijgesteld ≠ 0%-tarief — bij vrijstelling geen btw-aftrek op inkopen; bij 0%-tarief wél
Btw verlegd: wanneer draagt de afnemer de btw af?
Bij de verleggingsregeling (btw verlegd) verschuift de btw-plicht van de leverancier naar de afnemer. De leverancier berekent geen btw op de factuur; de afnemer geeft de btw aan in zijn eigen aangifte en trekt die (als hij recht op aftrek heeft) ook meteen af. Per saldo betaalt de afnemer geen btw, maar de keten klopt wel administratief.
Btw verlegd is verplicht in een aantal situaties. Doe je zaken met een buitenlandse ondernemer binnen de EU, dan is btw verlegd de standaardregel voor diensten (de afnemer in het land van vestiging draagt af). In de bouw geldt een speciale binnenlandse verleggingsregeling.
- Diensten aan ondernemers in andere EU-landen: btw verlegd naar de afnemer (die draagt af in zijn eigen land)
- Bouwsector in Nederland: bij onderaanneming en uitlening van personeel in de bouw is de hoofd-/opdrachtgever de btw-schuldenaar
- Verplichte vermelding op factuur: "btw verlegd" én het btw-nummer van de afnemer
- Het btw-bedrag wordt niet apart vermeld; het tarief is 0% voor de leverancier
- Als leverancier geef je de omzet wél op in je btw-aangifte (als omzet met 0%)
De margeregeling: btw over de winstmarge
De margeregeling is bedoeld voor ondernemers die gebruikte goederen inkopen van particulieren (of anderen die geen btw in rekening mogen brengen) en die goederen weer doorverkopen. Je berekent dan btw over de winstmarge in plaats van over de volle verkoopprijs. Dit voorkomt dubbele belastingheffing.
Typische sectoren waar de margeregeling wordt toegepast: tweedehands auto’s, antiek, kunst en verzamelobjecten, gebruikte elektronica en kleding.
Belangrijk: op facturen met de margeregeling mag je het btw-bedrag niet apart vermelden. De afnemer kan de btw dus ook niet aftrekken. Vergeet niet de tekst "margeregeling van toepassing" op de factuur te zetten.
- Van toepassing bij doorverkoop van gebruikte goederen, gekocht zonder btw
- Btw berekend over de marge (verkoopprijs min inkoopprijs), niet over de volle prijs
- Verplichte tekst op factuur: "margeregeling van toepassing"
- Het btw-bedrag mag NIET apart worden vermeld
- Afnemer kan geen btw terugvragen — dit maakt de regeling minder aantrekkelijk voor zakelijke kopers die btw kunnen aftrekken
- Negatieve marges in een tijdvak mogen worden verrekend met positieve marges in hetzelfde tijdvak
Kleineondernemersregeling (KOR): btw-vrijstelling voor kleine ondernemers
De kleineondernemersregeling (KOR) is een vrijwillige vrijstelling waarmee kleine ondernemers met een omzet onder een bepaalde drempel geen btw hoeven te berekenen en geen btw-aangifte hoeven te doen. Je bent dan vrijgesteld van btw, vergelijkbaar met vrijgestelde prestaties.
De KOR is aantrekkelijk als je weinig btw-plichtige inkopen doet (want je kunt geen btw terugvragen). Ben je van plan grote investeringen te doen waarop je btw wilt terugvragen, dan kan de KOR nadelig zijn.
Registreer je je voor de KOR, dan meld je dit bij de Belastingdienst. Je blijft minimaal 3 jaar gebonden aan de KOR. Vermelding op factuur is verplicht. Check de actuele omzetgrens op belastingdienst.nl — die kan jaarlijks worden aangepast.
- Vrijwillige regeling: je kiest zelf of je je aanmeldt
- Omzetgrens: check belastingdienst.nl voor het actuele bedrag — indien je omzet daarboven uitkomt, val je automatisch buiten de KOR
- Geen btw berekenen op facturen — wel verplichte vermelding: "vrijgesteld van btw op grond van de kleineondernemersregeling"
- Geen btw-aangifte doen en geen btw-aftrek op inkopen
- Minimaal 3 jaar gebonden na aanmelding
- Geldt ook voor rechtspersonen (bv, stichting) met lage omzet
Hoe Factabel helpt met btw-tarieven en regelingen
In Factabel selecteer je per factuurlijn het toepasselijke btw-tarief: 21%, 9% of 0%. De btw-bedragen worden automatisch berekend en opgeteld. Gebruik je de KOR of breng je btw verlegd in rekening, dan plaatst Factabel de wettelijk vereiste tekst automatisch op de factuur.
Aan het einde van elk kwartaal toont Factabel een btw-overzicht uitgesplitst per tarief, klaar voor gebruik bij je aangifte via Mijn Belastingdienst Zakelijk. Zo voorkom je rekenfouten en vergeet je geen btw-bedragen.
Dit is algemene uitleg, geen fiscaal advies — controleer je situatie bij de Belastingdienst of raadpleeg een boekhouder voor persoonlijk advies.
- Btw-tarief per factuurlijn instellen: 21%, 9% of 0%
- Automatische btw-berekening en -optelling
- KOR- en btw-verlegd-tekst automatisch op de factuur
- Kwartaaloverzicht per tarief voor de btw-aangifte
- Btw (belasting over de toegevoegde waarde)
- Indirecte verbruiksbelasting die ondernemers innen namens de overheid. Je brengt btw in rekening bij je klant en draagt het verschil tussen ontvangen en betaalde btw af aan de Belastingdienst.
- Algemeen tarief (21%)
- Het standaard btw-tarief in Nederland, van toepassing op alle goederen en diensten waarvoor geen verlaagd tarief of nultarief geldt.
- Verlaagd tarief (9%)
- Het btw-tarief voor een wettelijk vastgelegde lijst van goederen en diensten, waaronder voeding, boeken, geneesmiddelen en bepaalde diensten aan woningen.
- Nultarief (0%)
- Een btw-tarief van 0% voor export buiten de EU en intracommunautaire leveringen. Anders dan vrijgesteld: bij 0% mag je wél btw op inkopen aftrekken.
- Vrijgestelde prestatie
- Een levering of dienst waarover geen btw verschuldigd is én waarvoor geen recht op aftrek van voorbelasting bestaat. Geldt voor specifieke sectoren zoals zorg, onderwijs en financiële diensten.
- Btw verlegd
- Regeling waarbij de btw-afdracht wordt verlegd naar de afnemer. Verplicht bij diensten aan ondernemers in andere EU-landen en in de bouwsector. Lees meer
- Margeregeling
- Regeling voor doorverkoop van gebruikte goederen: btw wordt berekend over de winstmarge, niet over de volle verkoopprijs. Het btw-bedrag mag niet apart worden vermeld.
- KOR (Kleineondernemersregeling)
- Vrijwillige btw-vrijstelling voor ondernemers met een omzet onder een bepaalde drempel. Geen btw berekenen, geen aangifte, maar ook geen btw-aftrek op inkopen. Lees meer
- Voorbelasting
- De btw die je zelf betaalt op inkopen en kosten voor je onderneming. Je mag deze aftrekken van de btw die je aan klanten in rekening brengt.
- Intracommunautaire levering (IC-levering)
- Levering van goederen aan een ondernemer in een ander EU-land. Belast met 0% btw, maar vereist een geldig btw-nummer van de afnemer en aangifte via de opgaaf ICP.
Veelgestelde vragen
De Belastingdienst publiceert een uitgebreide lijst van goederen en diensten per tarief op belastingdienst.nl. Als je dienst niet in de lijst staat van het 9%- of 0%-tarief, geldt automatisch 21%. Bij twijfel raadpleeg je een fiscalist of bel je de BelastingTelefoon voor Ondernemers (0800-0543).
Bij 0% btw breng je geen btw in rekening, maar je mag de btw op je inkopen wél terugvragen. Bij vrijgesteld van btw breng je ook geen btw in rekening, maar je hebt geen recht op aftrek van btw op je inkopen. Vrijgesteld is dus nadelig als je veel btw-plichtige kosten maakt.
Ja, de KOR is een vrijwillige regeling. Je meldt je aan bij de Belastingdienst als je ervoor wilt kiezen. Je bent daarna minimaal 3 jaar gebonden. Controleer de actuele omzetgrens op belastingdienst.nl — die kan jaarlijks worden aangepast.
Voor diensten aan ondernemers in andere EU-landen geldt in de meeste gevallen de verleggingsregeling: jij berekent geen btw, de afnemer draagt af in zijn eigen land. Bij leveringen van fysieke goederen gelden andere regels. Bij diensten aan particulieren in de EU gelden de regels voor elektronische diensten of het normale tarief van het land van de klant.
Dien dan een suppletie-aangifte in via Mijn Belastingdienst Zakelijk. Je corrigeert het verschil (meer of minder af te dragen btw). Doe dit zo snel mogelijk — vrijwillige correctie levert minder risico op een boete dan wanneer de Belastingdienst het zelf ontdekt.
Dan heeft de leverancier de margeregeling gebruikt en mag je de btw niet apart aftrekken, want het btw-bedrag staat niet vermeld. De inkoopprijs is dus de volledige prijs inclusief eventuele btw. Dit is normaal bij de aankoop van tweedehands goederen, antiek of kunst.