Hoe bereken je de wettelijke handelsrente bij te late betaling?

De wettelijke handelsrente is geregeld in artikel 6:119a van het Burgerlijk Wetboek en geldt uitsluitend bij handelstransacties tussen ondernemingen (B2B). Zodra een zakelijke klant jouw factuur niet op tijd betaalt, heb je van rechtswege — dus zonder dat je dit apart hoeft overeen te komen of te vermelden in je algemene voorwaarden — recht op deze rente.

Het percentage van de wettelijke handelsrente ligt doorgaans een stuk hoger dan de gewone wettelijke rente die geldt bij transacties met consumenten (B2C). Het wordt twee keer per jaar vastgesteld door de overheid op basis van de Europese referentierente. Het actuele percentage vind je altijd op rijksoverheid.nl.

De rente gaat automatisch lopen zodra de betaaltermijn verstreken is — je hoeft de klant niet eerst in gebreke te stellen of een aparte aanmaning te sturen. Dit maakt het een krachtig instrument voor zzp’ers die zakendoen met andere bedrijven.

Er bestaan in Nederland twee soorten wettelijke rente. De gewone wettelijke rente (art. 6:119 BW) geldt bij overeenkomsten met consumenten. De wettelijke handelsrente (art. 6:119a BW) geldt bij handelstransacties tussen ondernemers.

Als zzp’er factureer je waarschijnlijk aan zowel zakelijke klanten als particulieren. Lever je werk aan een bedrijf of een andere zzp’er? Dan geldt de handelsrente. Werk je voor een particulier — een privépersoon die niet als ondernemer handelt? Dan geldt de lagere gewone wettelijke rente. Beide percentages vind je op rijksoverheid.nl.

Een belangrijk verschil is ook de ingangsdatum. Bij de handelsrente begint de rente te lopen zodra de overeengekomen betaaltermijn (of de wettelijke standaardtermijn van 30 dagen) is verstreken. Bij de gewone wettelijke rente is een ingebrekestelling (aanmaning) soms noodzakelijk.

De berekening is eenvoudig. Je hebt drie gegevens nodig: de openstaande hoofdsom (het factuurbedrag inclusief btw), het actuele rentepercentage en het exacte aantal dagen dat de betaling te laat is.

De formule luidt: Rente = Hoofdsom × (Percentage ÷ 100) × (Aantal dagen te laat ÷ 365).

De rente loopt per dag, dus hoe langer de klant wacht, hoe hoger het bedrag. Je kunt de rente opvragen op het moment dat je een aanmaning stuurt of een incassoprocedure start — of je telt de rente op tot de datum waarop de factuur alsnog wordt betaald.

Stel: je stuurt een factuur van €2.000 met een betaaltermijn van 30 dagen. Na 90 dagen is er nog niet betaald — de factuur is dus 60 dagen te laat.

We gebruiken een illustratief percentage van 12% per jaar (check rijksoverheid.nl voor de werkelijke waarde). De berekening wordt dan: €2.000 × (12 ÷ 100) × (60 ÷ 365) = €2.000 × 0,12 × 0,1644 = €39,45.

Je kunt dus naast de hoofdsom van €2.000 ook €39,45 aan wettelijke handelsrente vorderen. Naarmate de betaling langer uitblijft, loopt dit bedrag verder op. Bij 120 dagen te laat zou de rente bij hetzelfde illustratieve percentage al €78,90 bedragen.

Vermeld de rente altijd apart op je aanmaning of vordering: "Openstaand factuurbedrag: €2.000,00 — Wettelijke handelsrente over 60 dagen (à [actueel %]): €39,45 — Totaal te voldoen: €2.039,45."

De meest voorkomende fout is dat zzp’ers de handelsrente schlicht niet vorderen, omdat ze niet weten dat ze er recht op hebben. De rente ontstaat van rechtswege, maar je moet hem wel actief opeisen — een rechter kent hem niet automatisch toe als je hem niet vermeldt in je vordering.

Een tweede fout is de handelsrente toepassen bij consumenten. Bij particuliere klanten geldt de lagere gewone wettelijke rente; pas je de (hogere) handelsrente toe, dan is dat juridisch niet correct.

Tot slot rekenen sommige ondernemers de rente over het btw-bedrag. Dat is niet verkeerd — de rente mag worden berekend over het totale factuurbedrag inclusief btw — maar sommige rechtbanken oordelen anders in specifieke gevallen. Vermeld in ieder geval duidelijk waarover je de rente berekent.

In Factabel zie je per factuur de betaalstatus en de datum waarop de betaaltermijn verloopt. Als een factuur te laat is, kun je direct vanuit de app een betalingsherinnering of aanmaning sturen — inclusief de mogelijkheid om een iDEAL-betaallink mee te sturen zodat de klant direct kan afrekenen.

Factabel koppelt ook met je bankrekening. Zodra een betaling binnenkomt, lettert het systeem de factuur automatisch af — zo zie je in één oogopslag welke facturen nog openstaan en hoe lang al. Wil je wettelijke handelsrente vermelden op een aanmaning? Dan kun je het bedrag berekenen met de formule hierboven en het handmatig toevoegen aan de aanmaningstekst.