Wanneer is een bv fiscaal beter dan een eenmanszaak?

Als eenmanszaak betaal je inkomstenbelasting (IB) over je winst. In de hogere belastingschijf loopt dat tarief op tot een aanzienlijk percentage. Daar tegenover staan de ondernemersaftrekken — zelfstandigenaftrek, MKB-winstvrijstelling — die het belastbaar bedrag verlagen, maar alleen als je aan het urencriterium voldoet.

Een bv betaalt vennootschapsbelasting (Vpb) over haar winst. Het lage Vpb-tarief geldt voor de eerste schijf; daarboven geldt het hoge tarief. Vervolgens betaal je als DGA inkomstenbelasting over je salaris én over dividend dat je uit de bv haalt. De combinatie van Vpb en dividendbelasting kan bij hoge winst per saldo lager uitvallen dan de IB die je als eenmanszaak betaalt — maar dat is sterk afhankelijk van hoeveel je uit de bv haalt.

Bovendien verliezen bv-directeuren het recht op zelfstandigenaftrek en startersaftrek. Die aftrekposten zijn bij lage tot middelmatige winst juist waardevol. Dit is één reden waarom een bv bij bescheiden winst eerder nadelig dan voordelig is.

Stel: je maakt als eenmanszaak een winst van €80.000 per jaar. Na aftrek van zelfstandigenaftrek en MKB-winstvrijstelling (de exacte bedragen wijzigen jaarlijks — check belastingdienst.nl) betaal je IB over het resterende bedrag. In de hogere IB-schijf kan dat een effectief belastingpercentage van 40% of meer opleveren.

Diezelfde €80.000 winst via een bv: de bv betaalt Vpb over de winst, minus jouw DGA-salaris (stel je keert jezelf €56.000 uit, een veelgebruikt minimum). De bv houdt winst over die je later als dividend kunt uitkeren of in de bv kunt houden. Over het deel dat je als dividend uitkeert, betaal je inkomstenbelasting in box 2. Het exacte voordeel hangt af van de actuele tarieven voor Vpb, box 2 en het gebruikelijk loon.

Dit voorbeeld laat zien dat de berekening complex is. Er is geen simpele drempelwaarde die voor iedereen geldt. Gebruik dit als vertrekpunt voor een gesprek met je boekhouder of belastingadviseur — niet als definitieve conclusie.

Belasting is niet het enige argument. Een bv biedt beperkte aansprakelijkheid: je privévermogen is in principe beschermd als de bv schulden maakt of failliet gaat. Voor ondernemers met een gezin, een koophuis of significante privévermogen kan dit zwaar wegen — los van de fiscale voordelen.

Daar staat tegenover dat een bv meer kost en meer administratie vraagt. Je hebt jaarlijks een notarisakte nodig voor aandeelhoudersbesluiten, je moet een jaarrekening deponeren bij de KvK en je boekhouding is complexer. De extra kosten van een boekhouder of accountant voor een bv zijn reëel — reken op een extra investering per jaar in vergelijking met een eenmanszaak.

Tot slot: spelen er pensioenplanning of bedrijfsopvolging mee? In een bv kun je vermogen laten groeien tegen een lager belastingtarief, wat interessant is voor pensioenopbouw. Ook is een bv makkelijker over te dragen of te verkopen dan een eenmanszaak.

Als je net start als zzp’er, is een bv vrijwel altijd te vroeg. De oprichtingskosten (notaris) en jaarlijkse extra kosten (accountant, hogere boekhoudkosten) wegen bij een bescheiden winst simpelweg niet op tegen de beperkte belastingbesparing — of er is helemaal geen besparing.

Hetzelfde geldt als je inkomen nog wisselend of onzeker is. Een bv verplicht je tot het uitkeren van een gebruikelijk loon, ook als de bv een slecht jaar heeft. Als je als eenmanszaak een jaar minder verdient, betaal je gewoon minder belasting. Een bv geeft minder flexibiliteit op dit punt.

De meest gemaakte fout is de beslissing nemen op basis van wat een vriend of ondernemer in een andere sector doet. Het omslagpunt verschilt per persoon, per sector en per persoonlijke situatie. Wat voor een IT-consultant met €150.000 winst loont, is voor een freelance fotograaf met €45.000 winst misschien helemaal niet relevant.

Een andere fout is de omzetting uitstellen om "er later nog eens goed over na te denken". Als het moment er inderdaad is, loont het om snel te handelen — elk jaar dat je te veel IB betaalt terwijl een bv fiscaal gunstiger zou zijn, kost je geld dat je niet terugkrijgt.

Of je via een eenmanszaak of een bv werkt: Factabel houdt je financiële overzicht bij. Je ziet in één oogopslag wat er binnenkomt, hoeveel btw je hebt te betalen en hoe je winst zich ontwikkelt. Die inzichten zijn precies wat je nodig hebt om met je adviseur te bepalen of het moment voor een bv aanbreekt.