Valt zakelijk vermogen van een eenmanszaak in box 3?

Als eenmanszaak drijf je een onderneming, maar je bent als natuurlijk persoon juridisch onlosmakelijk verbonden aan je bedrijf. Voor de belasting maakt dit onderscheid wel degelijk uit: vermogen dat je toewijst aan de onderneming (zakelijke rekening, inventaris, machines, zakelijke vorderingen) is ondernemingsvermogen en valt in box 1.

Privévermogen — je spaarrekening, je aandelen in een beleggingsfonds, een tweede woning — valt in box 3 en wordt belast via de forfaitaire rendementsheffing. Controleer op belastingdienst.nl hoe box 3 momenteel werkt, aangezien de systematiek de afgelopen jaren is gewijzigd.

Bij box 1 (ondernemingsvermogen) betaal je belasting over de werkelijke winst die je onderneming maakt. Zakelijke kosten zijn aftrekbaar. Bij box 3 betaal je belasting over een forfaitair berekend rendement op je privévermogen — ongeacht of je daadwerkelijk rendement hebt behaald (al is dat systeem door rechters aangevochten).

Als je zakelijk spaargeld per vergissing in box 3 zou plaatsen, betaal je mogelijk dubbel: de winst zit al in box 1, en je belast het saldo nogmaals in box 3. Dat is onjuist. Omgekeerd: als je privévermogen in box 1 plaatst, valt het buiten de forfaitaire heffing — ook dat klopt niet.

Sommige bezittingen kun je zelf toewijzen: dat heet keuzevermogen. Een auto die je zowel zakelijk als privé gebruikt, kun je (deels) tot het ondernemingsvermogen rekenen. Doe je dat, dan zit de auto in box 1 en heb je te maken met bijtelling voor privégebruik.

De keuze tussen ondernemings- en privévermogen is niet altijd vrij. Er zijn grenzen: een pand dat je uitsluitend privé gebruikt, hoort in box 3 (of box 1 via eigenwoningregeling). Twijfel je? Laat je adviseren door een boekhouder of fiscalist.

Stel: je hebt €20.000 op je zakelijke rekening staan als bedrijfsreserve. Dit saldo staat op de balans van je onderneming. Het valt in box 1 en telt mee als deel van je ondernemingsvermogen. Je betaalt er geen aparte box-3-heffing over.

Thuis heb je ook €15.000 privéspaargeld. Dat valt boven het heffingvrij vermogen (controleer actueel bedrag op belastingdienst.nl) in box 3. Over dat spaargeld betaal je de box-3-heffing — los van je ondernemingswinst.

De meest voorkomende fout: de zakelijke rekening opgeven in box 3 terwijl die bij het ondernemingsvermogen hoort. Dit zorgt voor een dubbele heffing en een onjuiste aangifte.

Omgekeerd vergeten sommige zzp’ers dat zij wél privéspaargeld in box 3 moeten opgeven. Box 3 geldt immers voor alle privébezittingen boven het heffingvrij vermogen — ook als je een actieve ondernemer bent.

Factabel koppelt uitsluitend je zakelijke bankrekening en registreert zakelijke transacties. Doordat zakelijk en privé gescheiden blijven, is het eenvoudiger om bij de aangifte het juiste saldo als ondernemingsvermogen op te geven in box 1.

Dit is algemene uitleg, geen fiscaal advies — controleer je eigen situatie bij de Belastingdienst of een boekhouder.